Begrippenlijst

Algoritme: Een algoritme is een stukje programmeertaal dat bestaat uit een eindige reeks instructies, die naar een zeker doel toewerken. Dat doel kan bijvoorbeeld zijn om mensen inhoud voor te schotelen die ze interessant zullen vinden in hun tijdlijn op sociale media. Een algoritme wordt vaak gebruikt om bepaalde beslissingen te automatiseren.

Brigading: mensen proberen soms berichten en meningen op social media te onderdrukken. Als mensen massaal samenwerken om dat te bereiken noemen we dat brigading. Vaak zien we dit ook onder tijdslijnen van socialmediaberichten.

Clickbaits (letterlijk klik-aas): een sensationele en misleidende titel van een socialmediapost, video of artikel op een website, om de lezer aan te zetten om erop te klikken. Hierdoor genereert de maker meer inkomsten uit internetreclame.

Deepfake: Het woord deepfake is een samentrekking van de Engelse woorden deep learning en fake. Het is een techniek voor het samenstellen van menselijke beelden op basis van kunstmatige intelligentie. Het wordt gebruikt om bestaande afbeeldingen en video te combineren en over elkaar te zetten.

Echokamer: verwijst naar het principe dat je eigen ideeën bevestigd worden als je je enkel omringt door mensen die op dezelfde manier denken als jij.

Factchecken: is geïntroduceerd als een haalbare en effectieve techniek om de verspreiding van desinformatie te verminderen. Momenteel houden wereldwijd ruim 400 teams zich bezig met factcheckactiviteiten. In zes jaar tijd (2016-2022) is het aantal organisaties dat zich bezighoudt met factchecken verdubbeld. Het principe is overgewaaid uit Amerika en vond zijn oorsprong bij organisaties als Snopes (1994), FactCheck.org (2003) en Politifact (2007) die zich daarmee verzetten tegen het feit dat quotes van politici zonder inhoudelijke controle in de krant belandden. Tegenwoordig wordt factchecken niet alleen toegepast op claims van politici, maar ook op die van diverse andere actoren. Het principe heeft ook zijn weg gevonden naar het Vlaamse en Nederlandse medialandschap.

Flooding: het overspoelen van social media met uitzonderlijk veel onjuiste content. Dit zorgt ervoor dat anderen de juiste content niet zien, omdat deze ondersneeuwt in onjuiste content.

Filterbubbel: Een filterbubbel is een bubbel van online informatie, die gefilterd is op basis van je individuele kenmerken, voorkeuren en eerdere zoekresultaten.

Hoax: is een nepwaarschuwing die verspreid wordt per e-mail of via sociale netwerken. Je wordt gevraagd het zo vaak mogelijk te delen.

Microtargeting: een manier om advertenties specifiek te richten op bepaalde personen aan de hand van gegevens van deze personen die bekend zijn, zoals leeftijd en woonplaats.

Sockpuppetry: daarbij doet iemand zich voor als een ander persoon door het creëren en beheren van nepaccounts op sociale media. Dit kan bijvoorbeeld worden gedaan met behulp van AI-gegenereerde profielfotoʼs of door middel van imitatie, waarbij het nepprofiel overeenkomt met het profiel van een echte persoon.

Trollen: Trollen of bots zijn valse profielen op sociale media en worden om 2 redenen ingezet:

1. Provoceren en reacties uitlokken. Dit zie je vaak op internetfora. Het doel van een trol is dan om te polariseren en mensen tegen elkaar op te zetten. Soms doet een trol dit gewoon voor de fun, maar er kunnen ook politieke of ideologische redenen achter zitten.
2. Desinformatie verspreiden. Een ander doel van trollen is om onjuiste informatie te verspreiden. Ook dat is bedoeld om te polariseren, meestal om bepaalde ideologische ideeën te versterken.